Advert

Türk Bilim İnsanından Kanser Tedavisinde Önemli İki Buluş

ABD'de kanser tedavisine yönelik çalışmalar yürüten Türk bilim insanı Prof. Dr. Mazhar Adlı, pankreas ve yumurtalık kanserlerinin tedavisine ilişkin önemli iki buluş yaptı.

Türk Bilim İnsanından Kanser Tedavisinde Önemli İki Buluş

Prof. Dr. Mazhar Adlı, ODTÜ Moleküler Biyoloji bölümünden mezun olduktan Harvard'da doktorasını yaptığını, 6 yıldır da Virginia Üniversitesi'nde kendi laboratuvarında çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Laboratuvarında "Kanseri nasıl yok edebiliriz?" ve "Kansere nasıl alternatif ilaçlar geliştirebiliriz?" sorularına cevaplar aradığını belirten Adlı, bunu yaparken de canlı hücrede genetik bilgiyi değiştirebilme olanağı sunan CRISPR teknolojisini kullandığını ve bu alanda yeni teknolojiler de geliştirdiğini anlattı.

Adlı, bu teknolojinin uzun yıllar moleküler biyolojinin temel hedeflerden biri olduğunu ancak yapılamadığını söyleyerek, şunları konuştu:

"CRISPR teknolojisi sayesinde canlı bir hücrenin çekirdeğine gidip, genetik bilgiyi hücre içerisinde değiştirebiliyoruz. Genetik bilgiyi büyük bir kütüphaneye benzetirsek, elimizdeki bu teknolojiyle kütüphanenin içindeki bir kitabin içine gidip kitabın 3. sayfasına girip, 5. kelimesini hassas bir şekilde değiştirebiliyoruz."

Kanser düşük dozlarda ilaçlarla tedavi edilebilecek 

Bu teknoloji sayesinde kanserde hangi genlerin daha önemli olduğunu, hangi genler ortadan kaldırılırsa hastalığın ortadan kalkacağını ya da kemoterapi ilacına daha iyi yanıt vereceğini araştırdığını vurgulayan Adlı, "Hedefimiz genetik bilginin normal hücrede nasıl işlediğini ve bu bilginin nasıl kanserli hücreye sebep verdiğini anlamak. Bunu tam manasıyla anlarsak, kanser dahil birçok genetik hastalığı önleme şansımız doğacak" dedi.

Kanser türlerinden özellikle pankreas ve yumurtalık kanserine yoğunlaştığını, bu kanserlere yönelik tedavi geliştirmeye çalıştığını anlatan Adlı, şöyle söyledi:

"En ölümcül kanser olan pankreas kanserine yakalananların yüzde 80'i bir yıl içinde ölüyor ve bir ilacı yok maalesef. Kullanılan ilaç 40 yıl önce kullanılanın aynısı. Ne yazık ki alternatif ilaç veya etkili ilaç kombinasyonları henüz yok. Laboratuvarımı kurarken kendime hedef koyduğum bu hastalıklardan birisi pankreas kanseriydi. Kliniğe geçirmeye çalıştığımız, bizi çok heyecanlandıran bir iki buluşumuz var. 

En son bir hafta önce Nature'de yayınladığımız bir makalemizde, CRISPR teknolojisini kullanarak 4 bin genin tamamını canlı model organizmada tarayıp, hangilerinin kanseri önlediğini ve hangilerinin ilacın etkisini daha artırdığını araştırdık. Bu sayede yaptığımız keşiflerinden birisini gösterdik. Kullanılan ilacın yanına bizim bulduğumuz ikinci ilacı eklersek, kanserli hücreyi yüz kat daha fazla öldürebiliyoruz. Bu buluş, aslında hastaya verilen kemoterapinin 100 kat daha düşük dozuyla aynı etkiyi elde edebileceğimiz anlamına geliyor. "

"Hangi genlerin nasıl kontrol edildiğini gördük"

Prof. Dr. Mazhar Adlı, yaygın kanser türlerinden olan yumurtalık kanserinde ise kullanılan bir ilaç bulunduğunu, tümör alınıp ilaç tedavisi uygulandığında kanserin yok olduğunu belirterek, şunları söyledi:

"Ancak birkaç ay sonra tümör geri geliyor. Aynı ilacı verdiğiniz zaman ilaç artık işlemiyor. Tümör çok hızlı bir şekilde ilaca karşı direnç kazanıyor. Biz bu mekanizmayı anlayıp, sonra bunu nasıl ortadan kaldırabiliriz buna ilişkin çalışıyoruz."

Bu konudaki bulguları yakında bir makaleyle yayınlayacaklarını vurgulayan Adlı, şunları konuştu:

"Bulduğumuz temel mekanizmalardan bir tanesi, kanserli hücre ilaca karşı dirençli hale gelirken, genetik bilgisini değil, bu genetik bilginin nasıl çalışacağını belirten epigenetik bilgisini değiştirdiğini gösterdik. Epigenetik bilgi değişebilen bir bilgi, genetik bilgi gibi sabit değil. Dolayısıyla biz epigenetik bilgiyi küçük molekül ilaçlarla çok daha kolay şekilde değiştirebiliyoruz. Fakat bunun için önce bu bilginin 20 bin genin hangilerinde değiştiğini bilmemiz gerekiyor. Biz de bu çıkacak olan makalemizde normal ve ilaca karşı dirençli kanserli hücrelerdeki epigenetik bilginin haritasını ortaya çıkardık. Bu sayede hangi genlerin nasıl kontrol edildiğini gördük. Daha da önemlisi bu mekanizmayı epigenetik ilaçlar ile önleyebildiğimizi gösterdik."

Advert
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Kazakistan'da
Kazakistan'da "Kutsal Türkistan ve Türk Dünyasının Manevi Yenilenmesi" Uluslararası Konferansı
TürkAkım’da İlk Hat Tamamlandı
TürkAkım’da İlk Hat Tamamlandı